Словарь санскрита

सौभाग्य

saubhāgya

second

see

सेकंड

SekaNd

September

seven

सीना

SiiNaa

शिक्षिका

siksikaa

सितम्बर

SiTambar

six

small

सोमवार

Somvaar

श्रेष्ठ

śreṣṭha

श्री

śrī

श्रु

śru

स्था

sthā

stomach

सूअरकामांस

suar ka maans

दरिद्रान्

sub-koch-daridran_101

दिवा

sub-koch-diva

हस्तस्य

sub-koch-hastasya

कविः

sub-koch-kavih_128

काव्यशास्त्रविनोदेन

sub-koch-kavya

लोभात्क्रोधः

sub-koch-lobhat

विद्वत्तवं

sub-koch-nakashcit

सर्वत्र

sub-koch-sarvatra

सर्वे ऽपि

sub-koch-sarvepi_128

त्रिविधं

sub-koch-trividham

त्यज

sub-koch-tyaja_100

विद्वत्तवं

sub-koch-vidvattvam

विद्या

sub-koch-vidya

विद्या नाम

sub-koch-vidyanama

यथा ह्येकेन

sub-koch-yathahye

उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः । न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः ॥

sub-su001-udyama

गते शोकं न कुर्वीत भविष्यं नैव चिन्तयेत्। वर्तमानेषु कालेषु वर्तयन्ति विचक्षणाः॥

sub-su002-gate

वरं पर्वतदुर्गेषु भ्रान्तं वनचरैः सह। न मूर्खजनसम्पर्कः सुरेन्द्रभवनेष्वपि॥-भर्तृहरि नीतिशतकम्

sub-su003-varam

विद्या विवादाय धनं मदाय शक्तिः परेषां परिपीडनाय। खलस्य साधोर्विपरीतमेतत् ज्ञानाय दानाय च रक्षणाय ॥

sub-su004-vidya

छायामन्यस्य कुर्वन्ति तिष्ठन्ति स्वयमातपे । फलान्यपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुरुषा इव ॥

sub-su005-chaya

गच्छन् पिपीलको याति योजनानां शतान्यपि। अगच्छन् वैनतेयोऽपि पदमेकं न गच्छति॥

sub-su006-gacchan

तत्कर्म यन्न बन्धाय सा विद्या या विमुक्तये। आयासायापरं कर्म विद्यान्या शिल्पनैपुणम्॥

sub-su007-tatkarma

श्रूयतां धर्मसर्वस्वं श्रुत्वा चैव विचार्यताम् । आत्मनः प्रतिकूलानि परेषान्न समाचरेत् ॥

sub-su008-sruyatam

विदेशेषु धनं विद्या व्यसनेषु धनं मतिः। परलोके धनं धर्मः शीलं सर्वत्र वै धनम्॥

sub-su009-videshe

माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः । न शोभते सभामध्ये हंसमध्ये बको यथा ॥-चाणक्यः

sub-su010-mata

रूपयौवनसंपन्नाः विशालकुलसंभवाः । विद्याहीनाः न शोभन्ते निर्गन्धाः इव किंशुकाः ॥

sub-su011-rupa

शकटं पञ्चहस्तेषु दशहस्तेषु वाजिनम् । गजं हस्तसहस्रेषु दुर्जनं दूरतस्त्यजेत् ॥

sub-su013-shakata

उपकारोऽपि नीचानामपकाराय वर्तते । पयःपानं भुजङ्गानां केवलं विषवर्धनम् ॥ -नीतिसारः

sub-su014-upakaro

वृश्चिकस्य विषं पुच्छं मक्षिकाया विषं शिरः । तक्षकस्य विषं दन्तं सर्वाङ्गं दुर्जनस्य च ॥

sub-su015-vrshchika

आचार्यात्पादमादत्ते आचार्यात् पादमादत्ते पादं शिष्यः स्वमेधया । पादं सब्रह्मचारिभ्यः पादं कालक्रमेण च ॥

sub-su016-acharyat

अवश्यमनुभोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम् । नाभुक्तं क्षीयते कर्म कल्पकोटिशतैरपि ॥

sub-su017-avashya

सत्यं माता पिता ज्ञानं धर्मो भ्राता दया सखी । शान्तिः पत्नी क्षमा पुत्रः षडमी मम बान्धवाः ॥

sub-su018-satya

धर्मो जयति नाधर्मः सत्यं जयति नानृतम् । क्षमा जयति न क्रोधो विष्णुर्जयति नासुरः ॥

sub-su019-dharmo

मातृवत्परदारेषु मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत् । आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः ॥

sub-su020-matrvat

मक्षिका व्रणमिच्छन्ति धनमिच्छन्ति पार्थिवाः । नीचाः कलहमिच्छन्ति सन्धिमिच्छन्ति पण्डिताः ॥

sub-su021-makshi

पुस्तकस्था तु या विद्या परहस्तगतं धनम्। कार्यकाले समायाते न सा विद्या न तद्धनम्॥

sub-su022-pustaka

अदाता पुरुषस्त्यागी अदाता पुरुषस्तयागी धनं संत्यज्य गच्छति । दातारं कृपणं मन्ये मृतोऽप्यर्थं न मुञ्चति ॥

sub-su023-adata

कोकिलानां स्वरो रूपं नार्या रूपं पतिव्रतम् । विद्या रूपं कुरूपाणां क्षमा रूपं तपस्विनाम् ॥

sub-su024-kokila

यस्य नास्ति स्वयं प्रज्ञा शास्त्रं तस्य करोति किम् । लोचनाभ्यां विहीनस्य दर्पणः किं करिष्यति॥

sub-su025-yasya

आदौ चित्ते ततः काये सतां सम्पद्यते जरा । असतां तु पुनः काये नैव चित्ते कदाचन ॥

sub-su026-adau

आयुषः खण्डमादाय रविरस्तमयं गतः । अहन्यहनि बोद्धव्यं किमेतत् सुकृतं कृतम् ॥

sub-su027-ayush

आयुषः खण्डमादाय रविरस्तमयं गतः । अहन्यहनि बोद्धव्यं किमेतत् सुकृतं कृतम् ॥

sub-su027-ayusha